Elektriciteit

In 2030 willen we in onze regio in totaal 1 Terawattuur elektriciteit duurzaam opwekken. Dat doen we met wind- en zonneparken in energiehubs en met zonnepanelen op daken en (beperkt) op land in onze buitengebieden.

We streven naar een combinatie van energie uit wind en zon, omdat ze elkaar goed aanvullen. Daarvoor hebben we twee redenen:

Zonnepanelen leveren overdag en in de zomerperiode de meeste elektriciteit op, en windturbines bij meer bewolkt weer en in de winterperiode.
Het elektriciteitsnetwerk wordt beter benut, omdat er een constantere levering van elektriciteit is. Daarmee voorkomen we hoge kosten voor uitbreiding van het netwerk.

Wind- en zonneparken

Regio Hart van Brabant heeft besloten om als één gemeente op te trekken bij het zoeken naar locaties voor grootschalige opwek van duurzame energie. Dat betekent dat we samen de beste plek zoeken voor wind- en zonneparken, de energiehubs. In een intensief proces met een brede groep van belanghebbenden, bestuurders en ambtenaren van gemeenten, de provincie en waterschappen hebben we verschillende mogelijkheden onderzocht. Daarbij hebben we de volgende afspraken gemaakt:

Passend: de energieopwekking moet passen bij het gebied en het karakter van de regio.
Natuur: er komen in principe geen wind- en zonneparken in het Natuurnetwerk Brabant.
Kwaliteit: de kwaliteit van het landschap moet versterkt worden.
Samen: het plan moet door de hele regio gedragen worden, want samen zijn we sterker.
Combineren: we combineren energieopwek met andere ontwikkelingen, zoals aanpassing aan klimaatverandering, sterke en duurzame landbouw, natuurherstel en recreatie.
Efficiënt: een efficiënt elektriciteitsnetwerk beperkt de kosten en stemt vraag en aanbod op elkaar af.
Waterveiligheid: bij windmolens en zonneparken in de buurt van waterkeringen zijn waterveiligheid en wateropgaven belangrijk.

Zon op dak

In Regio Hart van Brabant willen we graag zonnepanelen op daken plaatsen. Het gaat dan niet alleen om daken op particuliere woningen, maar ook om daken van bedrijven, overheidsgebouwen en agrarische bedrijven. De oorspronkelijke ambitie was om in 2030 270 hectare extra bedrijfsdak bedekt te hebben met zonnepanelen. Door netcongestie is het voor bedrijven zeer moeilijk geworden om een aansluiting voor levering aan het net te krijgen waardoor we deze ambitie naar verwachting niet op tijd zullen realiseren.

Zonnevelden in het buitengebied

Bij de vaststelling van REKS 1.0 in 2021 is afgesproken alleen zonnevelden in het buitengebied te realiseren die op dat moment al in de planning zaten. Zo sparen we het landschap en behouden we landbouwgrond. Dit betekent dat er geen nieuwe initiatieven voor zonnevelden worden goedgekeurd.

Dit geldt niet voor initiatieven in energiehubs, op bedrijventerreinen, langs de Rijksinfrastructuur en op een aantal andere specifieke locaties, die in het REKS-bod 1.0 staan.

Wind boven bos

De hoger gelegen natuurzone in het zuiden van de regio biedt kansen om de energietransitie direct te koppelen aan de omvorming naar een klimaatbestendig landschap. Het voorstel is om in dit gebied windmolens te realiseren boven nieuw te ontwikkelen loofbos, dat noodzakelijk is vanwege de klimaat- en wateropgaven. Deze windmolens kunnen gerealiseerd worden als er voldoende capaciteit is op het elektriciteitsnet. Daar wordt in de periode 2020-2030 aan gewerkt. In 2025 is de quickscan ‘Wind boven (nieuw) bos‘ gepresenteerd.

Wat is er al gedaan?

Een deel van de 1 Terawattuur elektriciteit die we duurzaam gaan opwekken is al gerealiseerd, een ander deel bestaat uit kansrijke initiatieven. Met de huidige inzichten halen we de geplande opwek uit de REKS 1.0.

Voor ‘windenergie’ is Regio Hart van Brabant bezig met de uitwerking van verschillende energiehubs. Het lijkt erop dat we voor 2030 een belangrijk deel van onze doelstelling op het gebied van windenergie gaan halen.

In juli 2023 is ook het Publiek Ontwikkelbedrijf REKS B.V. opgericht. Hiermee gaan de overheden gezamenlijk elektriciteit opwekken in de energiehubs. Met het Publiek Ontwikkelbedrijf pakt en houdt de overheid regie op de ontwikkeling van de energiehubs. Zo kunnen we 50% lokaal eigendom garanderen en kunnen inwoners en bedrijven in de regio maximaal profiteren van de energie-opwek.

Wat staat er nog te gebeuren?

Met diverse sectoren bekijken we hoeveel (extra) duurzame energie de komende jaren moet worden opgewekt voor de warmtetransitie, mobiliteit, de industrie, de landbouw en de extra woningbouwopgave die voortvloeit uit de verstedelijkingsstrategie en het verstedelijkingsakkoord. We werken dat uit in een Regionaal Energieperspectief. Daarin kijken we ook naar de ontwikkeling van duurzame decentrale energiesystemen voor opwek, opslag, omzetting naar andere stoffen voor alle sectoren, inclusief de warmtetransitie.

Tot slot ontwikkelen we een strategie voor wind boven nieuw bos. Vooruitlopend daarop is 2025 is de quickscan ‘Wind boven (nieuw) bos‘ gepresenteerd.

Netcongestie

Netcongestie, de overbelasting van het elektriciteitsnet, is een onderwerp dat veel aandacht krijgt. Op steeds meer plekken is het netwerk vol en kunnen er geen nieuwe aansluitingen of uitbreidingen plaatsvinden. Samen met netbeheerders Enexis en TenneT en diverse partners werken we o.a. in provincieverband aan het versnellen van de aanleg van nieuwe infrastructuur en aan slimme oplossingen om het net efficiënter te benutten.