Klimaat

Ons klimaat verandert. We hebben vaker te maken met wateroverlast, droogte en hittestress. Daarom passen we onze omgeving hierop aan en zijn we zuinig met water. Op vier plaatsen in onze regio laten we zien hoe we dat doen, zodat Regio Hart van Brabant een fijne plek blijft om te wonen en ondernemen.

Project Zuidrand Goirle laat zien dat de klimaatbestendige inrichting van een beekdal en het duurzaam bouwen van woningen succesvol kunnen samengaan. De watermaatregelen hebben hier de inrichting van de openbare ruimte sterk beïnvloed. Het water loopt over de stoep, naar de goten, van de goot naar de wadi’s. Daar houden we het water vast, infiltreren het naar de ondergrond.

Wat bereiken we daar echt mee? We belasten de Leij minder met water, omdat we het in de wijk houden. Het grondwater wordt minder verlaagd en de grond wordt minder verdroogd. Het bijzondere is de samenwerking tussen alle partijen. Er zijn meerdere projectontwikkelaars en er zijn heel veel klimaat- en natuurdoelen aan gekoppeld, waarbij de overheden op een andere manier moesten gaan samenwerken om dit mogelijk te maken.

De waterproblemen in de bestaande woonwijken zijn nagenoeg weg. En ik denk dat we dadelijk ook een prachtige ontwikkeling hebben, voor zowel Goirle als voor alle andere mensen die hier willen wonen, werken en recreëren.

Ten noorden van Tilburg verrijst een innovatief en aantrekkelijk watersysteem: Water- en klimaatlandschap Pauwels. Het Water- en klimaatlandschap Pauwels is een gebiedsontwikkeling meteen ten noorden van de stad Tilburg. Hier werken de gemeente en Waterschap De Dommel aan een ingenieus watersysteem.

We zijn hier in een gebied dat heet De Spinder. Dat maakt deel uit van Pauwels. Hier komen opgaven op het gebied van energie en op het gebied van klimaat echt heel mooi samen. Voor wat betreft energie: daar zie je windmolens staan. Komend jaar wordt hier een hoogspanningsstation door TenneT gebouwd, waardoor de capaciteit op het elektriciteitsnet omhoog gaat.

En bij de rioolwaterzuivering, die hier ook ligt, halen we gas uit het slib van het riool. Met dat gas, dat we leveren aan het gasnet, voorzien we ongeveer 4.000 huishoudens van warmte. Wat ik heel bijzonder vind aan dit project is dat Waterschap De Dommel en gemeente elkaar gevonden hebben. We werken heel intensief samen. We vinden elkaar gemakkelijk.

We zijn hier in het Noorderbos. Dat is in Tilburg ook onderdeel van Pauwels. Wat je hier ziet zijn restanten van de voormalige textielindustrie. Hier werd het vieze water uit de textielindustrie gezuiverd. Het mooie is dat we het ook gaan hergebruiken om op een modernere manier water te zuiveren door middel van een zogenaamde waterharmonica. Als het hard regent in de stad, dan kan die stad het water niet verwerken en dan wordt het afgevoerd naar dit gebied. Het voorkomt dat we natte voeten in de stad hebben, zorgt voor een hogere waterstand en voorkomt verdroging. Dat is weer goed voor landbouw en natuur.

Ook de huidige infrastructuur passen we aan het veranderende klimaat aan. Zo automatiseerden we de stuw bij bedrijventerrein Broekakkers in Gilze. Een doorstroommoeras moet daar de wateroverlast verminderen.

We zijn hier in de gemeente Tilburg en daar ligt Gilze-Rijen. Hier achter mij zie je een doorstroommoeras dat ook dienstdoet als waterberging. In deze waterberging vangen we water van de andere kant op, vanaf het industrieterrein. Daar staat een geautomatiseerde stuw. Omdat we daar een probleem hebben: om voldoende water in het natuurgebied te houden en om het industrieterrein droog te houden.

We konden het probleem van wateroverlast in Gilze-Rijen zelf niet oplossen. We hebben de samenwerking met gemeente Tilburg opgezocht en een koppeling gemaakt met de inrichting van de ecologische verbindingszone. Hiermee hebben we een win-win, zowel voor wateroverlast, droogtebestrijding, als herstel van natuur.

We staan hier bij de geautomatiseerde stuw. Dit is de stuwklep die houdt het water tegen. Daar zie je monitoring. Daar meten we de waterpeilen. Doordat we die waterpeilen meten, kunnen we deze klep bewegen en daardoor het peil regelen. Hierdoor kunnen we zowel voor de natuur, als voor het bedrijventerrein een beter peil handhaven.

Het leuke aan dit project is gewoon de samenwerking onderling. We hebben creatief en flexibel met elkaar samengewerkt. Ik geloof er echt in dat we hiermee het optimale uit elke euro hebben gehaald.

Op de Tilburgse bedrijventerreinen Loven en Kanaalzone hebben verschillende partijen in een Green Deal afspraken met elkaar gemaakt om ondernemers op weg te helpen bij verduurzaming.  Met de Klimaatsafari gaan wij samen met ondernemers op pad, om bijvoorbeeld te laten zien welke maatregelen bedrijven kunnen nemen om zich aan te passen aan het veranderende klimaat. We merken dat ondernemers het soms heel moeilijk vinden om te snappen welke acties of maatregelen ze kunnen nemen, terwijl ze eigenlijk vrij eenvoudig zijn. Denk aan het vergroenen van een gevel, het planten van een boom, het vergroenen van een parkeerplaats. Dat soort simpele aanpassingen zijn vrij eenvoudig te doen.

Een mooi voorbeeld van een energiebesparende maatregel is de besparing die MOL Logistics heeft uitgevoerd. Ze hebben hun hele warehouse voorzien van ledverlichting, die ook nog eens wordt aangestuurd met bewegingssensoren. Dit levert dus een grote besparing op qua kosten, maar ook qua CO₂-uitstoot.

Je kijkt hier naar een oude muur van een voormalige textielfabriek, die ik een aantal jaren geleden gekocht heb, waarachter wij bakten van de hitte en waar geen groen was. Toen dacht ik: laat ik eens kijken of er een manier is om dat te verbeteren. Toen ben ik met een groenwand aan de slag gegaan. Best een kostbare aangelegenheid, maar er zijn dus mogelijkheden om subsidie te krijgen. Dankzij de Green Deal hebben de ondernemers de mogelijkheid om gratis advies te krijgen op klimaatadaptieve of energiebesparende maatregelen. Hier is al zo’n vijftig keer gebruik van gemaakt.