Gemeenten zijn sinds 2015 verantwoordelijk voor jeugdzorg. De negen gemeenten in Hart van Brabant pakken deze taak samen op. De ambitie is: ‘Elk kind heeft het recht om gezond, veilig en prettig op te groeien. Om zijn of haar mogelijkheden te onderzoeken, te dromen, talenten te ontwikkelen en het beste in zichzelf naar boven te halen’. Eén van de uitdagingen is om jeugdhulp en passend onderwijs beter te verbinden. Dat doen we in het regionale programma ‘Ieder kind voelt zich thuis op school’, kortweg ‘Thuis op school’. Het programma wordt betaald uit de regionale transformatiemiddelen, en is vastgesteld door de Bestuurscommissie Jeugd.


Aanleiding en doel

We zijn begonnen met het programma Thuis op school want:

  • Uit onderzoek blijkt dat veel jeugdhulp onderwijs gerelateerd is.
  • Snel na elkaar zijn twee nieuwe wetten ingegaan (Wet passend onderwijs 2014, Jeugdwet 2015). Daardoor zijn de verantwoordelijkheden voor uitvoerende partijen binnen onderwijs, gemeenten en jeugdhulp veranderd. Dat levert onduidelijkheden op.
  • De gemeenten in Hart van Brabant hebben grote tekorten op de jeugdhulp, die verder oplopen als we niets doen.

Het doel is: kinderen en jongeren kunnen zich ontwikkelen op school, ook als zij (tijdelijk) ondersteuning nodig hebben. We willen dat kinderen niet hun onderwijs hoeven te onderbreken, of uitvallen vanwege een (tijdelijke) hulpvraag. Daarvoor moeten gemeenten, jeugdzorg en onderwijs samenwerken. We gaan op zoek naar maatwerk en baseren onze acties op kennis én data. Zo willen we de middelen voor jeugdzorg en passend onderwijs effectiever en efficiënter inzetten. Met minder bureaucratie voor kinderen en jongeren die extra ondersteuning nodig hebben op school.

5303


Ontwikkellijnen

We realiseren het doel via twee algemene processen:

  • duidelijkheid in verantwoordelijkheden passend onderwijs en gemeenten,
  • optimalisering en doorontwikkeling van de basis ondersteuningsstructuren op schoolniveau (voortgezet onderwijs) en in buurten (primair onderwijs) op basis van data en kennis.

en twee projecten op specifieke scholen:

  • collectieve bekostiging van zorg op Onderwijscentrum Leijpark en De Bodde
  • ontwikkeling van een onderwijszorgcombinatie op Scholengemeenschap De Keyzer.

Totaal vier ontwikkellijnen dus, die we hieronder verder toelichten.

 

Duidelijkheid in verantwoordelijkheden passend onderwijs en gemeenten

De Wet passend onderwijs en de Jeugdwet kennen een gebied waarin de verantwoordelijkheden van het onderwijs en de gemeenten in elkaar overlopen. Dit grijze gebied leidt tot onduidelijkheid tussen onderwijs en gemeente. Wie is voor welke aspecten verantwoordelijk? En waarvoor staan gemeente en onderwijs samen aan de lat?

De Jeugdwet en de Wet op het passend onderwijs stellen het OOGO (op overeenstemming gericht overleg) verplicht als overleg tussen de samenwerkingsverbanden passend onderwijs en gemeentebestuurders binnen een regio. Via de OOGO’s hebben de wethouders en onderwijsbestuurders begin 2020 afgesproken dat ze samen verantwoordelijk zijn voor kinderen met een extra ondersteuningsvraag. Ze hebben de bestuurlijke opdracht verstrekt om het grijze gebied te definiëren. En vervolgens binnen dat grijze gebied voorstellen te doen voor afspraken. Met als doel effectievere en efficiëntere inzet van middelen van jeugdzorg en passend onderwijs met minder bureaucratie voor kinderen en jongeren die extra ondersteuning nodig hebben op school.
In 2020 werken we dit uit. Ook onderzoeken we wat dit betekent voor de toegangen en wat de relatie is met de regionale inkoopstrategie jeugd.

 

Optimalisering en doorontwikkeling van de basis ondersteuningsstructuren op basis van data

We willen de (samenwerking binnen) huidige basis ondersteuningsstructuren op scholen en in buurten optimaliseren. Daarvoor gaan we in gesprek met de onderwijssamenwerkingsverbanden en met medewerkers binnen de huidige basis ondersteuningsstructuur. Denk daarbij aan partners als IMW, GGD, Leerplicht, Jeugdwerk en GGZ. Daarnaast voeren we het gesprek over de lokale zorgbehoeften en benodigde kennis of expertise. We analyseren het jeugdhulpgebruik op schoolniveau (voortgezet onderwijs) of buurtniveau (primair onderwijs). We gebruiken hierbij de data en kennis vanuit gemeenten en onderwijs en indien beschikbaar van partners, zoals de GGD. Zo wordt duidelijk wat aanvullend nodig is om kinderen eerder te ondersteunen en verergering van problemen en thuiszitten te voorkomen. We doen voorstellen voor verbetering en voor pilots. Voor het voortgezet onderwijs worden die voorstellen eind 2020 verwacht, voor het primair onderwijs in het najaar van 2021.

 

Collectieve bekostiging van zorg op Onderwijscentrum Leijpark en De Bodde

Op Onderwijscentrum Leijpark en De Bodde (Tilburg) heeft een groot deel van de kinderen zorg in onderwijstijd (ZIO) nodig. Kinderen krijgen hiervoor een individuele beschikking vanuit de Jeugdwet of de Wet langdurige zorg. De zorg wordt daardoor aanbodgestuurd ingezet in plaats van vraaggestuurd. Als we deze zorg collectief bekostigen, wordt het efficiënter en effectiever. In 2019 is hiervoor een pilot gestart met zes kleuterklassen (39 leerlingen). In 2020 is deze pilot geëvalueerd en gaan we door met 66 leerlingen. Vanaf schooljaar 2021 - 2022 willen we samen met het zorgkantoor (VGZ) één bedrag beschikbaar stellen aan Onderwijscentrum Leijpark en De Bodde voor alle kinderen op deze twee scholen.

 

Ontwikkeling van een onderwijs-zorgcombinatie op Scholengemeenschap De Keyzer

Een groot deel van de kinderen op Scholengemeenschap De Keyzer (Goirle) gebruikt jeugdhulp, blijkt uit data-analyse. Als gevolg van hun grote zorgvraag, kan een deel van deze kinderen op dit moment geen passend onderwijs geboden worden. Voor deze kinderen is het alternatief thuis blijven, een zorgboerderij of andere dagbesteding. Terugkeer naar Scholengemeenschap De Keyzer blijkt in de praktijk ingewikkeld. Daarom is een pilot gestart voor vijf uitgevallen kinderen. Zij gaan met ondersteuning van jeugdhulp en in een kleinere klas naar Scholengemeenschap De Keyzer. Zo ontwikkelen we Scholengemeenschap De Keyzer door naar een onderwijs-zorgcombinatie. Daarbij worden onderwijs en jeugdhulp zo met elkaar verbonden dat aan deze leerlingen zoveel mogelijk onderwijs kan worden gegeven en dus optimale ontwikkelkansen wordt geboden.

4269