Over de REKS

We hebben in onze regio te maken met twee ‘veranderingen’:

Een onafhankelijke en klimaatneutrale toekomst: we werken aan een toekomst waarin we geen CO₂ meer uitstoten en onszelf van duurzame energie voorzien. Daarvoor gaan we onze elektriciteit lokaal en duurzaam opwekken en stappen we over op alternatieven voor aardgas om onze gebouwen te verwarmen. Tegelijkertijd gaan we zoveel mogelijk energie besparen door te isoleren. Wat je niet verbruikt, hoef je immers ook niet op te wekken.
Aanpassing aan klimaatverandering: tegelijkertijd passen we onze omgeving aan het veranderende klimaat aan (klimaatadaptatie). We krijgen namelijk te maken met langere, hetere zomers en heviger neerslag. Daarom gaan we hittestress in steden voorkomen, regenwater langer vasthouden en wateroverlast beperken door water meer ruimte te geven.

In Regio Hart van Brabant koppelen we deze twee opgaven slim aan elkaar in de Regionale Energie- en Klimaatstrategie (REKS).

De REKS-thema’s

Warmte
In 2050 verwarmen we onze woningen en gebouwen zonder aardgas (in huis) of biomassa (in de Amercentrale), maar duurzaam met bijvoorbeeld aardwarmte, warmte uit water en restwarmte uit de industrie.
Electriciteit
We wekken in de toekomst met wind- en zonne-energie voldoende elektriciteit op, zonder dat het ten koste gaat van ons landschap en waarvan iedereen (financieel) moet kunnen profiteren.
Klimaat
We passen onze omgeving aan het veranderende klimaat aan, zodat de gevolgen van hitte, droogte en wateroverlast beperkt blijven. De veranderingen koppelen we aan de energietransitie.
Energiebesparing
We gaan energie besparen door onze woningen en gebouwen energiezuiniger te maken (te isoleren) , zodat we minder (duurzame) energie hoeven op te wekken.

Energie en klimaat samen aanpakken

De energietransitie en klimaatadaptatie hebben beide grote invloed op onze woon-, werk- en leefomgeving. Door ze samen te pakken, creëren we koppelkansen. Zo richten we in één keer een toekomstbestendig landschap in voor de komende decennia en laten we de natuur winnen. Daarom hebben we in Regio Hart van Brabant als enige regio geen Regionale Energiestrategie (RES), maar een Regionale Energie- en Klimaatstrategie (REKS).

We hebben vier redenen om energie- en klimaatprojecten samen aan te pakken:

De energie- en klimaattransitie zijn vaak goed te combineren. Bijvoorbeeld in nieuw bos met windmolens, of met zonnepanelen op plekken waar we regenwater opvangen.
De projecten vinden plaats in hetzelfde landschap. De schop hoeft dus maar één keer in de grond.
We hoeven het gesprek maar één keer aan te gaan. Bij beide transities gaan betrekken we de omgeving en (maatschappelijke) partijen, die we niet willen overvragen.
We financieren het klimaat met energie. Een deel van de opbrengsten van elektriciteitsopwek in de energiehubs kunnen we gebruiken voor klimaatadaptatiemaatregelen.

Het REKS-proces

We werken al sinds 2019 aan de REKS. Tot juni 2020 ontwikkelden we een concept-bod REKS. Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) heeft de plannen vervolgens doorgerekend en aan de hand daarvan maakten we een definitief bod REKS. Dat is in de periode tot juli 2021 vastgesteld door regionale en lokale bestuurders en volksvertegenwoordigers: de REKS 1.0. In juli 2021 startte ook de verwerking van de strategie in het omgevingsbeleid.

Sinds 2025 voeren we de plannen van de REKS echt uit. We geven elke twee jaar een ‘stand van zaken’, de Voortgangsrapportage. Dat hebben we inmiddels twee keer gedaan:

De Voortgangsrapportage REKS in juli 2024
De Voortgangsrapportage REKS in juni 2025. Daarin was de belangrijkste boodschap dat we op koers liggen om onze doelen voor 2030 te halen.

Publiek Ontwikkelbedrijf REKS en energiehubs

In de Regionale Energie- en Klimaatstrategie staat dat we in Regio Hart van Brabant duurzame elektriciteit willen opwekken. Dat gebeurt met zonnepanelen op daken van huizen en bedrijfspanden, maar ook in ‘energiehubs’. Dat zijn mogelijke locaties voor de grootschalige opwek van elektriciteit in wind- en zonneparken. In de REKS 1.0 is daarvoor een kaart met mogelijke locaties gemaakt, de zoekgebieden.

In 2023 is Publiek Ontwikkelbedrijf REKS opgericht, dat in opdracht van acht regiogemeenten en het Energiefonds Brabant wind- en zonneparken ontwikkelt.

De overheden houden als aandeelhouders regie op wind- en zonneprojecten. Bovendien blijven de opbrengsten van wind- en zonne-energie zo in de regio en kunnen inwoners en ondernemers die willen participeren in de exploitatiefase. 50 procent lokaal eigendom is daarbij het uitgangspunt.

Bovendien draagt het bedrijf bij aan een klimaatbestendige regio. Het bedrijf stort 4 miljoen euro in het Regionaal Klimaatfonds REKS, waarvan 2 miljoen euro direct na de oprichting. Hiermee kunnen in de regio klimaatprojecten worden opgepakt.

Meer informatie

Wil je meer weten over de energiestrategieën in andere regio’s en de klimaatdoelen die we in Nederland hebben? Kijk dan op de website van het Nationaal Programma RES.