‘Ze zijn zo goed in wat ze doen, omdat ze het zelf hebben meegemaakt’

Marco en Khadija ondersteunen ouders met een kind in een jeugdhulptraject

Een hulptraject voor een kind – hoe nodig ook – levert gezinnen veel stress op. De ervaringswerkers van Ouders voor Ouders zijn dan een grote steun, zowel praktisch als emotioneel. Marco en Khadija zijn twee van die vrijwilligers die zich met hart en ziel voor gezinnen inzetten. Ze zijn ervan overtuigd dat hun hulp eraan bijdraagt dat meer kinderen thuis kunnen blijven wonen. “Er is altijd nog een stap vóór uithuisplaatsing.”

Marco en Khadija leerden elkaar kennen tijdens een training voor nieuwe vrijwilligers en hebben sindsdien een relatie. Hun verhalen, en tegelijk hun motivatie om zich in te zetten voor Ouders voor Ouders, zijn elkaars spiegelbeeld. Marco werd vals beschuldigd door zijn ex, zij hield de kinderen bij hem weg en nu ziet hij ze niet meer. Khadija: “Mijn kinderen kwamen met zorgelijke signalen terug van hun vader. Daardoor wilde een van hen niet meer naar hem toe. Om het contact te herstellen, heeft Jeugdzorg een uithuisplaatsing van moeder naar vader gevraagd. Maar dat is door de rechtbank afgewezen.”

De twee hebben elkaar helemaal gevonden, stemmen zelfs hun outfit op elkaar af en vullen elkaar voortdurend aan. Ze zijn zichtbaar betrokken bij het lot van de ouders die ze ondersteunen. Vlak voor dit interview, sturen ze nog gauw een appje naar een moeder die ze begeleiden. Ze krijgen al een tijdje geen contact meer met haar, maar proberen het nog een laatste keer. Marco: “Als moeder geen toestemming geeft voor behandeling van haar dochter, dan is de volgende stap een verzoek tot ondertoezichtstelling.” Uithuisplaatsing kan het gevolg zijn. Khadija: “Ouders hebben vaak geen idee van wat er op het spel staat.”

Als een minderjarige op last van de rechter thuis wordt weggehaald, is dat een traumatische ervaring, voor ouders én kinderen. Niet voor niets is het streven in deze regio ‘Wonen doe je thuis’. Natuurlijk is uithuisplaatsing soms de enige mogelijkheid als de veiligheid van het kind niet zeker is. Maar Marco en Khadija vinden dat het middel pas moet worden ingezet als al het andere al is geprobeerd om kinderen te beschermen. Marco: “Van de tien gevallen, denk ik dat je er negen kunt voorkomen. Er is bijna altijd nog een stap vóór uithuisplaatsing.”

Vertrouwensrelatie

In hun werk voor Ouders voor Ouders hebben Marco en Khadija meer dan eens te maken gehad met Mandy Huijbregts, medewerker van Toegang Tilburg. Ze vertelt: “Als Marco en Khadija het zeggen, dan komt het toch meer aan.” Mandy ziet dat de twee echt investeren in de vertrouwensrelatie met ouders, en dat dit ook goed werkt bij gezinnen met een migratieachtergrond.

Mandy ervaart dat zij als professional echt baat heeft bij de inzet van Ouders voor Ouders, vooral als de samenwerking met het gezin lastig verloopt. Toen zijzelf voor het eerst hoorde dat ouders Marco en Khadija wilden meenemen naar een afspraak, was ze een beetje huiverig. “Je hebt ook organisaties die vooral ‘tegen’ zijn, tegen uithuisplaatsing, tegen elke vorm van jeugdhulp eigenlijk. Dat is bij Ouders voor Ouders niet het geval: Marco en Khadija begrijpen waarom een jeugdbeschermingsmaatregel soms nodig is.”    

15 uur per week

De twee besteden ieder gemiddeld 15 uur per week aan Ouders voor Ouders. Khadija heeft daarnaast een baan voor 3 dagen per week en Marco werkt als zelfstandige. Tijdens een eerste afspraak luisteren ze vooral. De volgende stap is vertellen wat er mogelijk is en vragen wat ouders zelf willen. Marco en Khadija bieden zowel emotionele als praktische ondersteuning. Als ouders dat willen, gaan ze mee naar afspraken met professionals of naar zittingen van de kinderrechter, lezen ze documenten en leggen uit wat de inhoud voor gevolgen kan hebben.

Zeker bij bijeenkomsten die bepalend zijn voor het lot van een gezin, is een extra paar ogen en oren veel waard. Marco: “Bij een beschermingstafel of rechtbank voel je je heel klein hoor. Zelf sloeg ik helemaal dicht. De dingen die werden gezegd! Ik dacht alleen maar: ‘Dit kan toch niet waar zijn?’ Eigenlijk zou er in zulke situaties altijd iemand bij moeten zijn.” Khadija: “Ik denk regelmatig: hadden wij maar ouders naast ons gehad die ons ondersteunden.”

Tranen

Marco en Khadija begeleiden nu twee gezinnen, onder wie de Spaanstalige Engelssprekende ouder Noa* en diens autistische zoon. Ze zijn pas begin dit jaar naar Nederland geëmigreerd. De zevenjarige jongen gaat sinds half april niet meer naar school, iets wat enorm veel stress oplevert voor het gezin. “Mijn kind wilde niet meer leven”, zegt Noa met tranen in de ogen.

Hoewel er verschillende professionals bij het gezin betrokken zijn, is er maanden later nog steeds geen alternatief voor de basisschool. “Organisaties wijzen voortdurend naar elkaar”, zegt Noa. De ouder ervaart de jeugdhulp in Nederland als een labyrint waarin je voortdurend vastloopt. Een klein voorbeeld is de fiets die Noa heeft aangevraagd voor diens zoon, zodat hij niet steeds overal heen hoeft te worden gebracht in de bakfiets. Als Noa hierover een afspraak heeft met iemand van de gemeente, blijkt pas tijdens het gesprek dat er bepaalde papieren nodig zijn voor de aanvraag. “En dan ben je zo weer weken verder.” Marco en Khadija gaan bijna altijd mee naar afspraken, maar waren nu met vakantie, en Noa heeft hun ondersteuning echt gemist.

De ouder werkt fulltime en doet thuis al het papierwerk – ook voor diens partner. Noa zit overal bovenop en bereidt zich goed voor op afspraken, maar wil er niet aan denken hoe het zou zijn zonder Ouders voor Ouders. Marco en Khadija zien Noa al sinds april minstens een keer per week. Het allerbelangrijkste is dat die zich begrepen voelt door Marco en Khadija. “Ze zijn zo goed in wat ze doen, omdat ze het zelf hebben meegemaakt.”

* Noa bestaat echt, maar heet in werkelijkheid anders. De ouder is non-binair en hecht waarde aan het gebruik van de genderneutrale voornaamwoorden ‘die of diens’ in plaats van ‘haar of zijn’.

Help je Ouders voor Ouders onder de aandacht te brengen?

Ouders voor Ouders wordt uitgevoerd door Zorgbelang Inclusief, in opdracht van Regio Hart van Brabant.

Coördinator Karim el Barkaoui van Ouders voor Ouders probeert het initiatief zo veel mogelijk onder de aandacht te brengen bij professionals in de jeugdhulp. Zo geeft hij voorlichtingsbijeenkomsten bij aanbieders, vaak samen met vrijwilligers. Vanaf dit najaar zijn voor professionals ook visitekaartjes beschikbaar en informatie voor digitale schermen (narrowcasting).

Kijk voor meer informatie en de contactgegevens van Karim op de website van Zorgbelang Inclusief