Tijdens de tweede online kennissessie van Regio Hart van Brabant deelden Mare van Dijk (gemeente Loon op Zand) en Ilona Vink (gemeente Loon op Zand en Waalwijk a.i.) praktische inzichten over de Tredenstructuur: een overzichtelijk model om het sociaal domein inzichtelijk en overzichtelijk te organiseren en te transformeren. Vanuit hun werk voor de gemeenten Waalwijk en Loon op Zand lieten zij zien hoe dit model helpt om samenhang aan te brengen in een complex speelveld.
Vier treden als kapstok
De Tredenstructuur verdeelt het sociaal domein in vier niveaus:
- Trede 1 – Algemeen collectief: alle dagdagelijkse behoeften van inwoners en de voorzieningen die voor alle inwoners vrij toegankelijk zijn, zoals sport, cultuur en ontmoetingsplekken.
- Trede 2 – Algemeen selectief: lichte ondersteuningsbehoeften en voorzieningen die daarop zijn gericht, bijvoorbeeld weerbaarheidstrainingen of begeleiding bij praktische vragen.
- Trede 3 – Indicatievrije ondersteuning: laagdrempelige individuele begeleiding voor inwoners met een ondersteuningsvraag waarvoor geen indicatie nodig is zoals begeleiding via een stevig lokaal team of indicatievrije dagbesteding.
- Trede 4 – Geïndiceerde zorg: specialistische en formele zorg met een indicatie voor inwoners met een zorgvraag waarvoor inzet van een zorgaanbieder nodig is.
Met deze structuur ontstaat een gedeelde taal over wat er gebeurt in het sociaal domein en hoe verschillende initiatieven zich tot elkaar verhouden.
Sterke voorbeelden uit de regio
Waalwijk: monitoren én sturen met een programmatische aanpak bestaande uit clusters met projecten:
In Waalwijk koppelen ze de Tredenstructuur aan clusters gericht op inhoud, organisatie en randvoorwaarden. Daarbinnen draaien concrete projecten:
- Valuecases 18 min en 18 plus: trajecten waarin de focus ligt op het terugbrengen van geïndiceerde zorg door inzet van lokale begeleiding.
- Gezinscoaches in het stevig lokaal team: deze coaches werken gericht aan problemen in gezinnen op trede 3, vanuit een volgtijdelijke inhoudelijke aanpak, gebaseerd op een innovatieve inhoudelijke visie.
- Monitoren in de jaarrekening: Waalwijk laat in de jaarrekening zien wat deze aanpak oplevert, door aantallen en effecten meetbaar te maken.
Daarnaast koppelt de gemeente monitoring aan financiën: wat kost welke trede en waar kan invloed worden uitgeoefend? Zo zien bestuurders beter waar invloed uitgeoefend kan worden.
Loon op Zand: monitoren en sturen met een programmatische aanpak bestaande uit opgaven:
In Loon op Zand werken ze met drie strategische opgaven:
- Sterke gemeenschappen (trede 1 & 2): met projecten zoals Huis van de Wijk en de pilot Sterke Gemeenschappen versterken inwoners en partners samen de sociale basis. Daarnaast wordt er een aanbesteding uitgevoerd gericht op welzijnspartijen zodat trede 2 stevig en dichtbij wordt neergezet.
- Sterke toegang en integrale aanpak: met de pilot Sterk Lokaal Team wordt de komst van dit team goed voorbereid en uitgewerkt. Daarnaast krijgt de indicatievrije dagbesteding vorm.
- Grip op het sociaal domein: door expliciet beleid voor de verschillende treden ontstaat duidelijkheid over wanneer wordt opgeschaald naar zwaardere ondersteuning en wanneer wordt afgeschakeld naar lokaal aanbod.
Een concreet voorbeeld: voor inwoners met niet-aangeboren hersenletsel is gekozen om lotgenotencontact en talentontwikkeling op trede 2 te organiseren — zonder formele indicatie. Dit versterkt meedoen in de buurt en voorkomt onnodige zorginzet.
Wat leverde deze online kennissessie op?
Deelnemers gaven terug dat de Tredenstructuur duidelijkheid geeft over rollen en verantwoordelijkheden, helpt bij realistische financiële keuzes, samenwerking versterkt en het gesprek weer inhoudelijk maakt. Wil je de opname terugkijken? Dat kan hier. Als de link niet werkt, dan heb je nog geen toegang tot onze leer- en ontwikkelomgeving. Stuur dan even een mail naar sociaaldomein@regio-hartvanbrabant.nl. De volgende kennissessie vindt plaats op 16 maart.
Samen leren als motor van transformatie
Transformatie in het sociaal domein krijgt pas echt vorm wanneer samen leren en ontwikkelen een vanzelfsprekend onderdeel wordt van ons dagelijks handelen. Vanuit een gedeeld kompas – waarin het gewone leven van inwoners centraal staat en we bewust kiezen voor veerkracht, samenhang en uitvoerbaarheid – versterken we elkaar regionaal door kennis te delen, te reflecteren en samen te vernieuwen.
De online kennissessies en werkplaatsen van Regio Hart van Brabant bieden hiervoor een platform. Hier ontmoeten beleid en uitvoering elkaar, worden praktijkvoorbeelden gedeeld en ontstaan nieuwe inzichten die direct toepasbaar zijn in het werk. Wil jij aanhaken, een vraagstuk inbrengen of een praktijkvoorbeeld delen? Laat het ons weten via: sociaaldomein@regio-hartvanbrabant.nl.
