Concept Meerjarig Multimodaal Mobiliteitspakket

We bespraken de conceptversie van het Meerjarig Multimodaal Mobiliteitspakket (MMMP- SRBT). Dat heeft sinds kort een beter uitspreekbare afkorting: M3P-SRBT. Dit is zo’n belangrijk onderwerp op onze agenda, dat we er de komende tijd in deze nieuwsbrief aandacht aan besteden. In deze editie aandacht voor de huidige conceptversie. We hopen die tijdens het komende vakpoho mobiliteit te kunnen vaststellen.

Het M3P-SRBT is het afgelopen jaar opgesteld door het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, de provincie Noord-Brabant, de gemeenten Tilburg en Breda en de regio’s Hart van Brabant en Baronie. Een bestuurlijke kopgroep met vertegenwoordiging vanuit de partners heeft het proces van opstellen begeleid.

Goede basis

Het gepresenteerde concept M3P-SRBT is nog niet af. Maar er ligt nu wel een belangrijke basis voor het gesprek met gemeenten, provincie en ministerie. Enerzijds om de oplossingsrichtingen in het M3P verder uit te werken in concrete maatregelen. Anderzijds om met elkaar afwegingen te maken over welke maatregelen prioriteit moeten krijgen bij het versterken van de brede welvaart (leefomgeving, veiligheid, gezondheid en bereikbaarheid). Afspraken over die maatregelen maken we vervolgens jaarlijks met het Rijk in het BO MIRT en binnen de regio en met de provincie in het jaarlijks op te stellen Regionale Mobiliteitsprogramma (RMP).

Gezamelijke inspanning

Het concept M3P-SRBT geeft antwoord op de uitdagingen die de regio Breda-Tilburg heeft op het gebied van mobiliteit. Die komen voort uit de doelstellingen voor de regio op het gebied van brede welvaart in combinatie met een aanzienlijke groeisprong van inwoners en arbeidsplaatsen en aanverwante voorzieningen en faciliteiten richting 2040. De conclusie uit het concept M3P-SRBT is dat deze vraagstukken zijn op te lossen. Maar dan moet het een gezamenlijke inspanning zijn van Rijk, provincie en gemeenten, die een strakke, inhoudelijke koers varen.

Toelichting op het concept

Wethouder Anne Cristien Spekle van de gemeente Oisterwijk neemt namens het ons vakpoho deel aan de bestuurlijke kopgroep M3P-SRBT en leidde de toelichting op de conceptversie in. Martin Guit van de Rebelgroep gaf vervolgens die toelichting. Hij benadrukte dat het pakket (bestaande uit deel A en B) nog steeds een conceptpakket is. Het vertrekpunt was de bredere strategie SRBT geënt op de Brede Welvaart, vertaald naar acht mobiliteitsprincipes. Het eindproduct beschrijft de doelen en de strategie en de vertaling ervan in de belangrijkste te nemen mobiliteitsmaatregelen. En die zijn weer in de tijd geprogrammeerd.

Drie scenario’s

Om de effectiviteit van de maatregelen te kunnen meten, zijn er drie (extreme) scenario’s met bijpassende maatregelen doorgerekend en toegelicht:

inzetten op flankerend beleid (denk aan rekeningrijden, sturend parkeerbeleid steden)
schaalsprong (transitie mobiliteit met vooral inzetten op meer OV en fiets)
inzetten op infrastructuur wegennet.

Voor deze extreme scenario’s is telkens gekeken hoe het totaal aan bijpassende maatregelen scoort op belangrijke indicatoren van de Brede Welvaart.

Geleerde lessen vertalen naar maatregelen

Flankerend beleid is zeer effectief. Enkel en alleen een schaalsprong werkt niet, de maatregelen kunnen en moeten elkaar versterken. Voorbeeld: er zijn in de regio heel veel autoritten onder de 10 kilometer. Daardoor ontstaan in de spits files en neemt de bereikbaarheid af. Veel van die autoritten zouden ook met OV of fiets kunnen worden gemaakt. We hebben in onze regio een enorme fietspotentie. Het bevorderen van fietsen naar het werk werkt beter als de aanleg van snelfietsroutes en snelle busverbindingen wordt gekoppeld aan maatregelen die het gebruik van de auto op de korte ritten ontmoedigt. Zoals sturend parkeerbeleid in de steden of in de toekomst wellicht rekeningrijden.

Nog onverwerkte reacties van gemeenten

Acht gemeenten hebben een (uitgebreide) ambtelijke reactie gegeven op een eerdere conceptversie. Veel daarvan is nog niet verwerkt. Daarom was het nog niet mogelijk om in te stemmen met de hoofdlijnen van het concept M3P-SRBT. Immers: er ontbreekt nog belangrijke inhoud voor kleinere gemeenten. Denk aan mobiliteit kleine kernen, verkeersveiligheid en invulling actieve mobiliteit. Het vaststellen van het M3P-SRBT kan alleen goed als deze inhoud is opgenomen en is vertaald naar concrete maatregelen en/of procesvoorstellen. Én als naar alle reacties is gekeken, en in een notitie staat aangegeven waarom welke reacties wel en welke reacties niet zijn verwerkt. Daarom komt het concept M3P-SRBT in het volgende poho (28 mei 2024) op de agenda, met voorstel tot vaststelling.

Opsomming inhoudelijke reacties poho-leden

Ook oog hebben voor de woningbouwopgaven in de kleinere kernen. Naast de grote NOVEX-opgaven zijn alle woningbouwopgaven bij elkaar van de kleine kernen óók een grote opgave. De bijbehorende mobiliteitsmaatregelen moeten ook in het M3P-SRBT komen.
Het Bus Rapid Transit (BRT) perspectief waar we aan werken in Tilburg en tussen Tilburg, Waalwijk en ’s-Hertogenbosch is meer dan HOV. Dat moet zo gemeld worden in tekst en ook op de kaartjes met netwerken/hoofdassen te zien zijn. BRT is meer dan alleen de nu genoemde OV-verbinding Breda-Utrecht. Noem ook BRT Tilburg en BRT Tilburg – Waalwijk – ‘s-Hertogenbosch.
De dorpenstrategie (2026 en verder) staat in de conceptversie te laat geprogrammeerd. Die moet – zeker voor het onderdeel mobiliteit kleine kernen – eerder worden uitgewerkt en vertaald in maatregelen. Op korte termijn, want die maatregelen moeten ook kunnen worden vertaald in financiële afspraken; met de provincie en indien van toepassing ook met het Rijk. Een groot deel van de ontwikkelopgaven landt ook in de kleinere kernen. Dit moet in de programmering naar voren. Als er geïnvesteerd wordt in woningbouw, hoort daar ook mobiliteit bij.
Goed dat verkeersveiligheid alsnog is opgenomen in het M3P-SRBT, maar het is nog wel een leeg fiche. Het is belangrijk die te vertalen in maatregelen.
De regio Hart van Brabant kent een hoge leisure ambitie. Die zien we nu niet terug in kansen en maatregelen in het rapport. Denk aan de ontwikkelopgave werklocaties.
De A59 komt in de hele rapportage niet terug, maar heeft meteen relatie met het niet verbreden van de A58/andere afwikkeling verkeersstromen. Uitstel van de Gebiedsontwikkeling Oostelijke Langstraat (GOL) werkt kostenverhogend, ook voor provincie en gemeenten. Is dit op rijksniveau aan te kaarten? Gedeputeerde Stijn Smeulders acht kansen daarvoor zeer gering.
Het M3P-SRBT wordt steeds meer kader voor de regionale samenwerking. Werk daarom goed uit welke samenwerkingsafspraken daarbij gaan horen. Zodat gemeenten voor langere tijd weten hoe te werken, maatregelen voor te bereiden etc.
Het M3P-SRBT is een uitwerking van de bredere SRBT-strategie. Die strategie is in alle colleges goedgekeurd en in de raden toegelicht. De daaruit komende zienswijzen worden nu van een reactie voorzien. Maar wat vinden onze raden van het M3P-SRBT? Wat willen onze inwoners? Het is belangrijk om dat mee te nemen als M3P-SRBT meer kader wordt voor de samenwerking mobiliteit. Het M3P is ook van belang van de inwoners van de dorpen/kleine kernen. Als we de mobiliteitstransitie willen doen slagen, hebben we ook de dorpen/kleine kernen nodig.