Tijdens de online kennissessie van Sociaal Domein op 16 maart stond het thema zorg in onderwijstijd (ZIO) centraal. Rik Aarden, beleidsadviseur jeugdhulp en onderwijs, nam deelnemers mee in de ontwikkeling van deze werkwijze binnen de programmalijn Ieder kind voelt zich thuis op school. De sessie gaf inzicht in hoe onderwijs en zorg in de praktijk beter op elkaar kunnen aansluiten en wat daarvoor nodig is.
Van individuele inzet naar collectieve aanpak
Zorg in onderwijstijd wordt ingezet op scholen voor gespecialiseerd onderwijs, zoals Onderwijscentrum Leijpark en De Bodden in Tilburg. Leerlingen hebben hier vaak extra ondersteuning nodig, bijvoorbeeld op het gebied van persoonlijke verzorging, gedrag of sociaal-emotionele ontwikkeling. Voorheen werd deze ondersteuning georganiseerd via individuele beschikkingen. Dit leidde in de praktijk tot versnippering, onrust in de klas en veel administratieve lasten. Daarnaast ging het gesprek met ouders regelmatig over de inzet van uren, in plaats van over de ontwikkeling van het kind. Om deze knelpunten te doorbreken is gekozen voor een collectieve inzet van zorg in onderwijstijd.
Zorg en onderwijs meer geïntegreerd
In de nieuwe werkwijze wordt ondersteuning niet langer per leerling georganiseerd, maar collectief ingezet binnen de klas. Zorg en onderwijs worden samengebracht in één aanpak, waarbij ondersteuning beschikbaar is op het moment dat dat nodig is. De implementatie is gestart op kleine schaal en vervolgens stapsgewijs uitgebreid. Deze aanpak maakte het mogelijk om te leren en bij te sturen gedurende het proces.
Opbrengsten in de praktijk
De collectieve inzet heeft geleid tot meer rust in de klas en een betere afstemming van ondersteuning. Leerlingen krijgen sneller passende hulp en professionals kunnen flexibeler inspelen op wat nodig is. Ook voor ouders heeft deze werkwijze voordelen. Gesprekken met school gaan weer in de eerste plaats over de ontwikkeling van het kind en minder over indicaties of procedures. Tegelijkertijd is de inzet efficiënter georganiseerd.
Wat werkt?
Een aantal factoren blijkt belangrijk voor het succes van deze werkwijze. Het klein beginnen en vervolgens uitbreiden helpt om overzicht te houden en ruimte te creëren om te leren. Daarnaast is samenwerking op basis van vertrouwen essentieel. Een belangrijke les is het omgaan met het ‘grijze gebied’ tussen onderwijs en zorg. In plaats van verantwoordelijkheden strikt af te bakenen, wordt gewerkt vanuit een gedeelde verantwoordelijkheid.
Vervolg
De ervaringen met zorg in onderwijstijd worden meegenomen binnen de verdere ontwikkeling van de programmalijn Ieder kind voelt zich thuis op school. Daarbij wordt ook gekeken naar de verbinding met andere ontwikkelingen, zoals de samenwerking met lokale teams en de beweging richting inclusiever onderwijs.
Terugkijken?
Wil je de opname terugkijken? Dat kan hier. Lukt het niet, stuur dan een mail naar sociaaldomein@regio-hartvanbrabant.nl. De volgende kennissessie vindt plaats op 13 april.
Samen leren als motor van transformatie
Transformatie in het sociaal domein krijgt pas echt vorm wanneer samen leren en ontwikkelen een vanzelfsprekend onderdeel wordt van ons dagelijks handelen. Vanuit een gedeeld kompas – waarin het gewone leven van inwoners centraal staat en we bewust kiezen voor veerkracht, samenhang en uitvoerbaarheid – versterken we elkaar regionaal door kennis te delen, te reflecteren en samen te vernieuwen.
De online kennissessies en werkplaatsen van Regio Hart van Brabant bieden hiervoor een platform. Hier ontmoeten beleid en uitvoering elkaar, worden praktijkvoorbeelden gedeeld en ontstaan nieuwe inzichten die direct toepasbaar zijn in het werk. Wil jij aanhaken, een vraagstuk inbrengen of een praktijkvoorbeeld delen? Laat het ons weten via: sociaaldomein@regio-hartvanbrabant.nl.
