Andries Kok, directeur lokaal bestuur en informatiesamenleving bij de VNG, heeft tijdens de gezamenlijke bijeenkomst op onze Hart van Brabantdag inzicht gegeven in wat het regeerakkoord en de miljoenennota betekenen voor onze lokale activiteiten en regionale samenwerking. Als bestuursleden van de VNG stonden ook burgemeester Sacha Ausems, (Waalwijk) en gemeentesecretaris Aly van Berckel (Tilburg) op het podium.
Gemeente Dongen ontving ons deze Hart van Brabantdag in de Cammeleur in Dongen. Het openingswoord werd dan ook verzorgd door Hans Slagboom, burgemeester.
De rol van de VNG
De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) ondersteunt gemeenten met kennisdeling, gezamenlijke diensten en belangenbehartiging. Het doel is om de krachten te bundelen en gezamenlijk op te treden in het belang van de lokale overheid en haar inwoners. Voor een sterke en toekomstbestendige lokale overheid.
Aan tafel met het Rijk
Vanuit haar rol als belangenbehartiger heeft de VNG lobby gevoerd bij de totstandkoming van het regeerakkoord en zit zij nu aan verschillende overlegtafels met de regering over onder meer het gemeentefonds en grote beleidsvraagstukken. Het zijn pittige gesprekken, over belangrijke onderwerpen. Maar, zo gaf Aly van Berckel aan, we lopen niet weg, we blijven aan tafel. Dat is de insteek.
Agenda’s gelijktrekken
Andries Kok gaf in zijn presentatie aan op welke onderwerpen de VNG gesprekken voert met het Rijk. Het gaat dan om de belangrijke opgaven als bestaanszekerheid, de woningbouwopgave, het op peil houden van het voorzieningenniveau. Op dit soort onderwerpen hebben we elkaar, Rijk en gemeenten, keihard nodig. En dan gaat het niet om nieuwe ontwikkelingen, maar ook om verschraling door eerder ingezet beleid.
Waar kunnen we agenda’s gelijktrekken, die van de regering en de gemeenten? En dan moeten we als gemeenten wel gelijkwaardig gesprekspartner voor het Rijk zijn. Dus de randvoorwaarden voor de uitvoering van die agenda’s moeten ook op tafel. Want de gemeenten in Nederland moeten ook € 2,4 miljard bezuinigen.
Toets op regeerprogramma
Daarom wordt er een toets uitgevoerd op het regeerprogramma. Is dit betaalbaar? Huidige taken worden naast ambities uit het regeerakkoord gezet en afgezet tegen de beschikbare middelen. En als die middelen er niet zijn, wordt er breder gekeken: welke creatieve oplossingen zijn er mogelijk met wet- en regelgeving? Komen we daar niet uit, dan moet misschien toch de ambitie omlaag. En dan is het aan het kabinet om dat uit te leggen aan inwoners.
Extraparlementair kabinet
Doordat er een extraparlementair kabinet is, lopen gesprekken ook deels via de Eerste en Tweede Kamer. Meer dan voorheen. En daar, in die Kamers, lijkt nu wel wat beweging te komen om het over knelpunten te hebben. Dat biedt perspectief.
Lokaal of regionaal
Een woord als regio, of regionaal, komt vaker voor in het regeerakkoord dan het woord gemeente. Maar het is niet helemaal duidelijk hoe de regering een regio ziet of waar ze er dan mee naartoe willen. De term wordt bijvoorbeeld vaak gebruikt als synoniem voor platteland of dunbevolkte gebieden.
Oproep
Sacha Ausems en Aly van Berckel benadrukken vanaf het podium, samen met Andries Kok, dat we ervoor moeten waken te gaan denken in wij-zij-constructen. We hebben samen een weg te vinden hierin. En het zou goed zijn als we ons gesprek met het Rijk niet enkel over de financiën laten gaan. We moeten ook inzetten op beleidsbeïnvloeding. Daar liggen kansen.
De mogelijke vervolgstappen en de manier waarop de VNG met het Rijk in gesprek blijft, zullen onderwerpen van gesprek zijn bij de aanstaande ledenvergadering op 29 november. Het is daarom belangrijk dat wie invloed wil hebben op de rol van de VNG als belangenbehartiger naar het Rijk, naar deze ledenvergadering komt. Meer hierover vind je op de website van de VNG.
Handelingsperspectief
Als gemeenten zijn we niet enkel afhankelijk van de ontwikkelingen bij het Rijk. We kunnen ook veel zelf. Dus met welke handelingsperspectieven kunnen onze Hart van Brabantbestuurders dan binnen hun portefeuille aan de slag? Een aantal opties werden geopperd:
- Een mogelijkheid is om binnen de lokale (meerjaren)begroting te zoeken naar waar wel geld over is. Die potjes zijn er. Dus ga daar creatief mee om in de besteding van middelen.
- Er was ook een oproep om binnen het dossier Asiel en Migratie niet alleen te focussen op asiel. Kijk ook naar migratie. Want op migratie hebben we wel (economische) knoppen om aan te draaien, misschien wel 90% uit de knoppenset. Terwijl het gesprek voor 90% over asiel blijft gaan. Verbreed focus op dit dossier.
- In het ergste geval kunnen we van tafel weglopen. Maar dat willen we niet. We willen in gesprek blijven met elkaar. Er samen uitkomen. Daar gaan we voor!
Meer weten?
Wil je meer weten over de Hart van Brabantdagen of over het gesprek met Andries Kok? Neem dan contact op met Frank van Mil, directeur Regio Hart van Brabant, via frankvanmil@regio-hartvanbrabant.nl.
