Het thema van het VGS-congres is the essence of presence. Hoe denken gemeentesecretarissen over hun eigen aanwezigheid? Door middel van een aantal portretten willen we hun inzichten met jullie delen. We verzamelen deze portretten ‘onderweg’ naar het congres, op de #RoadtoHartvanBrabant.

 

Jan Lagendijk (gemeente Waalwijk)

“Daag mensen uit om uit hun comfortzone te stappen. Doe iets wat je normaal niet doet.“

Marcel Meijs (gemeente Tilburg)

“Ik bén gemeentesecretaris. Het is een roeping. “

Ineke Depmann (gemeente Oisterwijk)

“Ik hou niet van onzichtbaar zijn, maar overal voorop staan is niet alles."

Willem van den Berg (voorheen gemeente Heemstede)

Willem van den Berg (voorheen gemeente Heemstede)
Willem van den Berg heeft 29 jaar als gemeentesecretaris gewerkt van de Gemeente Heemstede. Sinds een paar maanden is hij met pensioen. Hij blikt terug op het werk.

Wás je gemeentesecretaris of werkte je als gemeentesecretaris?
Ik denk dat ik het was. Het is niet zomaar een baan natuurlijk, maar je bent een deel van een gemeenschap waar je voor werkt. Je bent er niet 24 uur per dag mee bezig, maar je bént het wel 24 uur per dag. Ik woon en leef hier ook. Hoe meer je meekrijgt van wat er leeft in de samenleving, hoe meer profijt je daarvan hebt. Voelsprieten uit dus. Door de activiteiten die ik buiten het werk ondernam, stond ik midden in de samenleving, maar toch krijg je dan maar een gedeelte mee. Ik wilde daarom ook graag wonen in de gemeente waar ik werk. Ik ben daar heel ouderwets in. Het heeft vast ook voordelen om het aan het eind van de dag alles achter je te laten en naar een andere gemeente te gaan, maar ik wilde dat niet. Ik had daar geen behoefte aan. Ik wilde graag kunnen uitleggen wat we aan het doen waren. Ik was er ook heel trots op, op wat we deden en ging hier graag het gesprek over aan.

Wisten inwoners dan wat je deed?
Niet echt, ze wisten wel dat ik van de gemeente was, maar wat ik precies deed wisten ze niet. Sommige dachten dat ik wethouder was. Maar dat was ook niet zo belangrijk, het was belangrijk dat ze me konden vinden. Ik denk dat een gemeentesecretaris ook een stabiele factor is. Zo voelde ik mij ook wel. Mensen kenden me, ze wisten hoe ik in het werk stond, hoe ik met dingen omging. Daarom bleef ik denk ik ook zo lang.

Bestaat de rol van gemeentesecretaris nog over 10 jaar?
Of het nog dezelfde naam heeft weet ik niet, maar je zult altijd zo’n rol hebben als deze. In een complexe organisatie, die midden in de maatschappij staat, heb je altijd een verbinder nodig, iemand die lijnen legt tussen bewoners, ambtelijke organisatie en het bestuur. De politiek is grillig, de maatschappij is grillig. Je moet niet proberen alles krampachtig in de hand houden, hoe soepeler je met zaken omgaat, hoe stabieler je kunt zijn. Ik vond de organisatiegrootte ook perfect. Je kunt de hele organisatie kennen. In een grotere organisatie kan dat niet. Ik wilde de mensen kennen en de organisatie kennen. Je bent de stabiele factor van een organisatie, de wethouders en burgemeester wisselen nog wel eens. De organisatie heeft dan nog een persoon waarvan je weet wat je er aan hebt en het werk kent, en de organisatie kent.


Dilemma’s:

Werken in het bedrijfsrestaurant of werken met de burgemeester op de kamer
Zonder twijfel in het bedrijfsrestaurant. Dan is je scope veel breder dan als je met de burgemeester op een kamer zit. Ontmoeten is de kern van je werk. Je moet mensen ontmoeten en collega’s ontmoeten. Het is belangrijk dat je weet wat er speelt. Als je er minder bent, dan is je alertheid ook minder. Je merkt als je even afwezig bent, dat er gelijk minder alertheid is. Maar ook al ben je hele dagen binnen, heb je het nog niet helemaal in de hand. De politiek is grillig, de maatschappij is grillig, daar moet je wel mee meeveren.

Geef je je medewerkers dubbele espresso of kamillethee?
Ik zou een mix doen, al zal dat niet te zuipen zijn. Je moet voldoende rust in de organisatie hebben maar ook mensen kunnen uitdagen om op weg te gaan naar de toekomst en het beste uit ze te halen. Het is dus belangrijk prioriteiten te kunnen stellen. Mijn valkuil was nog wel eens teveel willen. Je moet kijken wat de organisatie aan kan. Je moet ze niet overvoeren. Maar dat kreeg ik dan ook terug van de collega’s. “Willem, ga nou voorlopig even niet naar congressen, dan kom je ook even niet met nieuwe ideeën”

Wat zou je startende gemeentesecretarissen mee willen geven?
Leg je erbij neer dat je de zaken niet kunt beheersen. Leer om te gaan met de chaos, druk, complexiteit, veranderende omstandigheden. Politiek is ontzettend grillig. Ik heb veel ervaring, maar tot het laatst gebeurde er dingen die ik nooit verwacht had. Daar moet je mee dealen. Als je teveel probeert alles in de hand te houden, dan gaat het niet. Je kunt het vergelijken met riet, je moet soms ver meebuigen, maar je komt bijna altijd weer boven. En als je veel geluk hebt, kun je het lang volhouden.

Jan Peter Wassens (gemeente Harderwijk)

"De rol van de gemeentesecretaris is continu aan het veranderen."