Verdiep je in de instructies en online trainingen die IPW voor Maatpact heeft ontwikkeld. Of lees de toelichting hieronder.

De inwoner(s) op één

Inwoners weten vaak zelf het beste wat nodig is om de ontstane situatie te doorbreken. De belangrijkste vraag die je hen kunt stellen is ‘Waar wil je naartoe’. En later: ‘Wat is als eerste nodig om daar te komen?’. Professionals hoeven dat niet voor hen in te vullen; hun hulp is wel hard nodig om de benodigde oplossing mogelijk te maken. Vanuit Maatpact kunnen inwoners bouwen en vertrouwen op één aanspreekpunt. Een professional die goed overziet wat kan en mag binnen het sociaal domein en die doorpakt, ook als hij of zij stuit op obstakels, net zo lang tot het gelukt is.

Legitiem, betrokken en rendement

Een doorbraak forceren is geen kwestie van de wet aan je laars lappen, buiten de lijntjes kleuren of dure oplossingen bedenken waar normaal geen geld voor is. Een doorbraak is altijd legitiem (het mag gewoon van de wet), betrokken (gaat uit van de vraag: hoe neemt de inwoner weer grip op zijn leven?) en levert maatschappelijk en financieel rendement op. Een doorbraak helpt écht én bespaart bijna altijd geld. IPW (Instituut Publieke Waarden) noemt dit de ‘waardendriehoek’.

Een doorbraak realiseren is een kwestie van stilstaan bij routines en je afvragen: doe ik nu wat het beste helpt? Het is samen met inwoners nadenken over wat de eerste stap vooruit moet zijn, in plaats van dat voor ze in te vullen. Het is inwoners zelf weer aan het roer zetten, weer grip geven op hun leven, in plaats van voor ze te bedenken wat het beste zou zijn. Het is denken en handelen in de geest van de wet, dat biedt meer ruimte dan de letter. Het is oplossingen die in geen enkel systeem of potje passen bekostigen uit het Maatpactfonds. Het is verantwoorden waarom die oplossing helpt en welke kosten ermee bespaard worden.

Kosten-/batenanalyse

Maatpact stimuleert je te denken in scenario’s. Als we deze oplossing uitvoeren, wat levert dat dan op? En wat gebeurt er als we het níet doen? Zo kun je verantwoorden waarom je voor deze specifieke situatie van deze specifieke inwoners voor deze specifieke oplossing kiest. Voor beide scenario’s maak je een kosten-/batenanalyse. Dat schept een kader en geeft houvast in situaties waarin je niet kunt uitgaan van reguliere protocollen en processen.

Je brengt het maatschappelijk rendement in kaart: hoe verbetert het leven van de inwoner(s)? Hoe helpt het hen zelf weer grip te krijgen op hun leven en de oplossing van hun problemen? En hoe zou de situatie zich ontwikkelen als we deze oplossing niet uit uitvoeren? Als er geen doorbraak komt?

Daarnaast bereken je het financieel rendement, op basis van directe en reële kosten. Directe kosten zijn kosten die meteen bespaard kunnen worden dankzij de doorbraak. Denk aan hulpverlening die nu zes uur in de week toegekend is en na de Doorbraak en nog maar twee uur per week nodig is. Reële kosten zijn de te verwachten kosten op korte termijn als er géén doorbraak komt en de situatie (verder) escaleert. Denk aan een gezin dat intensieve opvoedhulp krijgt en op straat komt te staan door een huurschuld. Dat veroorzaakt, behalve veel persoonlijk leed, hoge kosten voor de woningcorporatie en Jeugdhulp, een uithuisplaatsing of behandeling in een instelling.

Ad hoc én duurzaam

Met een doorbraak zijn doorgaans niet alle problemen meteen opgelost. Het is wel altijd de eerste stap die je móet zetten om weer perspectief te krijgen in een uitzichtloze situatie. De doorbraak die je nú realiseert levert nú verlichting op. De effecten blijven op de lange(re) termijn zichtbaar. De doorbraak voorkomt dat de problemen nog groter worden, met alle persoonlijke gevolgen en kosten van dien. Een doorbraak creëert weer wat ruimte om de problemen die er nog zijn stap voor stap aan te pakken. Daardoor is een doorbraak óók duurzaam.

Doorbraakteam

Elke gemeente heeft een doorbraakteam. De leden van dit lokale doorbraakteam hebben toegang tot de uitvoering van het sociaal domein in de volle breedte: inkomen, bijzondere bijstand, schulden, wonen, maatschappelijke ondersteuning, jeugd en veiligheid. Ieder doorbraakteam heeft een voorzitter, de Maatpactfunctionaris.
Lukt het niet om een doorbraak te realiseren? Dan kan de uitvoerend professional een goed doordacht plan om tot de doorbraak te komen inbrengen bij het Doorbraakteam. Het is de taak van het doorbraakteam de doorbraak wél voor elkaar te krijgen. Is er binnen het team verschil van inzicht? Dan hakt de Maatpactfuntionaris de knoop door.

Leren van elke casus

Wanneer een doorbraak nodig is, voldoet de huidige inrichting van het sociaal domein niet. Er is iets nodig dat nog niet bestaat. Door veel Maatpactcases te doen, kunnen we leren waar en wanneer er gaten vallen in het huidige systeem. En we leren hoe we die kunnen oplossen. Zo draagt elke doorbraak bij aan de ontwikkeling aan een toekomstbestendig sociaal domein, met mensvriendelijke systemen, behulpzame regels en minder bureaucratie.