Foto Christina HoesIn Hart van Brabant werken we samen aan plannen voor de energietransitie. Die plannen staan in de Regionale Energie- en Klimaatstrategie (REKS). Volgens Christina Hoes, strategisch adviseur energietransitie bij Enexis Netbeheer, is daarbij voor Enexis een belangrijke rol weggelegd. Christina: “We dragen actief bij aan een haalbaar, betaalbaar en duurzaam energiesysteem. Dat is ongelooflijk interessante, maar complexe materie. Een mooie uitdaging om daar samen iets van te maken.”  

Slimme keuzes maken
Enexis Netbeheer is verantwoordelijk voor het transporteren van energie (gas en elektra). De overstap op wind- en zonne-energie en alternatieve bronnen om gebouwen te verwarmen heeft daarop grote impact. Christina: “In de regio Hart van Brabant ligt de ambitie om 1 TeraWattuur aan grootschalige, duurzame energie te gaan opwekken. De uitdaging voor ons als netbeheerder is om dat allemaal aan te sluiten op het netwerk, maar ook om samen na te denken over innovatieve ontwikkelingen. Zo kan ons uitgebreide gasnet een belangrijke rol gaan spelen in de ontwikkelingen van groen gas en waterstofgas, en kan opslag van elektriciteit ervoor zorgen dat we onze netten minder hoeven uit te breiden. 

De netbeheerder werkt al jaren aan de grootschalige uitbreiding van het energienetwerk, maar we zullen er rekening mee moeten houden dat het tijd kost om alle plannen te realiseren. Volgens Christina is het belangrijk daarbij samen slimme keuzes te maken, om ook de maatschappelijke kosten zoveel mogelijk te beperken. "Ontwikkelingen kosten al snel miljoenen euro’s die we als maatschappij moeten betalen, maar niemand wil 120 euro per jaar extra betalen op zijn energierekening aan netwerkkosten. De energietransitie moet dus haalbaar én betaalbaar blijven.” 

Meedenken en adviseren
De rol van Enexis Netbeheer is meedenken bij het maken van die keuzes binnen de REKS, en dat doet Christina samen met haar collega’s. Christina: “Wij leveren deskundigheid en delen de kennis die we hebben. Door bijvoorbeeld met capaciteits- en netwerkkaarten inzicht te geven in de bestaande en toekomstige infrastructuur. En we geven daarbij steeds de consequenties van de keuzes aan: planologisch, maatschappelijke kosten en doorlooptijden.”

Enexis Netbeheer geeft op basis van het netwerk ook afwegingskaders aan. Zo zijn de maatschappelijke kosten lager als opwek en verbruik van elektriciteit dicht bij elkaar liggen (zoals bij zon-op-daken), is wind altijd het overwegen waard als effectieve bron van energie en is clustering beter dan versnippering van initiatieven. Ook kan in de toekomst het combineren van zon en wind een gunstige optie zijn, omdat ze elkaar afwisselen en kunnen aanvullen. 

Ook als gemeenten aan de slag gaan met de Warmtetransitie in de wijken, is Enexis Netbeheer graag en nauw betrokken. Christina: "Het gaat met name grote impact hebben op ons lokale netwerk en we hebben zowel onder- als bovengronds veel werkzaamheden te verrichten."

Tevredenheid over het concept-bod
Christina is tevreden met de plannen: “Er is goed gekeken naar de infrastructuur van ons netwerk, al zullen er ook nog flinke uitbreidingen noodzakelijk zijn. De afwegingskaders voor grootschalige opwek zullen met name in de uitvoeringsfase een belangrijke rol spelen. Dat neemt overigens niet weg dat draagvlak en ruimtelijke inpassing minstens zo belangrijk zijn. Sowieso is het ongelooflijk wat we samen bereikt hebben, ondanks alle uiteenlopende visies, invalshoeken, culturen en gewoontes. Het is een politiek complex speelveld met veel partijen die elkaar nodig hebben. Ik ben daarom blij dat we open en transparant samenwerken.” 

Dat er nu zo’n goed concept-bod ligt, is geen vanzelfsprekendheid. Christina: “Het is een nieuwe wereld waarop we moeten anticiperen. Dat geldt voor ons, maar ook voor gemeenten en provincie. Iedereen moet een nieuwe rol aannemen, samenwerken en zich buigen over moeilijke vraagstukken. Vanuit mijn rol leg ik altijd graag de materie rondom ons energienetwerk uit en deel ik de overwegingen om samen de energietransitie op een goede manier te kunnen realiseren. Dit doe ik in de REKS maar ook voor onder andere gemeenteraden en energiecoöperaties."

Wet- en regelgeving
Enexis Netbeheer denkt graag in mogelijkheden en juicht innovatie toe, maar is ook gebonden aan wet- en regelgeving. Christina: “Het is een utopie te denken dat we ongebreideld onze netten kunnen uitbreiden nog voordat er (concrete) plannen zijn. We werken met maatschappelijk geld en al onze investeringen dienen we te verantwoorden bij de Autoriteit Consument en Markt, onze toezichthouder. Het helpt daarom als we binnen de REKS met goed doorgerekende plannen komen en desinvesteringen proberen te voorkomen."

Hetzelfde geldt volgens Christina voor innovatie: “Als we bijvoorbeeld zelf energie gaan opslaan, dan moeten we die energie ook weer gaan verhandelen. Dat mogen wij niet, want we zijn geen commerciële partij. 100% van onze aandelen is in handen van gemeenten en provincie. Opslag helpt ons echter wel om netwerkuitbreidingen te beperken."

Naast grootschalige opwek en de warmtetransitie in de wijken spelen ontwikkelingen in andere sectoren, zoals de industrie, mobiliteit en landbouw, volgens haar een belangrijke rol. Christina: “De elektrificatie van de industrie bijvoorbeeld gaat ook veel impact hebben op ons netwerk. In één keer goed, rekening houdend met integrale gebiedsontwikkeling, is het devies.”

Vertrouwen in de toekomst
Christina is tevreden over het proces tot nu toe, maar denkt wel dat ons nog veel uitdagingen te wachten staan. “Het was soms al ingewikkeld, maar nu wordt het pas echt complex. We gaan toe naar de verfijning, het verder uitwerken van de plannen. Waar komen de windmolens, zonneparken en wat doen we met de warmtenetten? Vooral het creëren van draagvlak is belangrijk als je plannen wilt realiseren. We moeten de burgers daarom zo veel mogelijk betrekken bij dat traject.” 

Christina ziet de toekomst met veel vertrouwen tegemoet: “Het moet stapje-voor-stapje en we hebben een goede basis waar we op door kunnen werken. We zitten steeds meer op dezelfde lijn en hebben een gemeenschappelijk doel voor ogen. De gemeenten zijn daarbij in de lead, en ik ben blij dat wij daar als netbeheerder een belangrijke rol in kunnen vervullen”.

Meer weten?
Neem contact op met Paul van Dijk, procesregisseur REKS namens Regio Hart van Brabant: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.. Zie ook de webpagina www.regio-hartvanbrabant.nl/REKS.