Friso WaagmeesterDe komende jaren moeten huizen en bedrijven langzaam van het aardgas af en overstappen op een andere warmtebron. Daarom maakt de regio Hart van Brabant binnen de REKS een Regionale Structuur Warmte (RSW). Die biedt inzicht in de warmtevraag en de warmtebronnen in onze regio en geeft een beschrijving van de mogelijke oplossingen.

Sinds maart 2019 is DWA bezig dit in kaart te brengen. Friso Waagmeester, senior adviseur bij DWA, vertelt over de opgave en uitkomsten: “Ik ben blij dat ik met deze club enthousiaste mensen vol ervaring mag werken. En het resultaat mag er zijn!”

Vraag en aanbod in beeld
De eerste stap binnen de RSW was het in kaart brengen van de vraag naar warmte nu en in de toekomst en het aanbod van warmte in de regio. Friso: “We hebben daarvoor onder andere contact gehad met de gemeenten en provincie, gekeken naar onderzoeken en databases, en gesproken met mensen die bezig zijn met bijvoorbeeld biomassa en geothermie. We hebben verder ingeschat dat we ook warmte gaan besparen, bijvoorbeeld door isolatie."

Nadat alle warmtebronnen in beeld zijn gebracht, heeft DWA dit naast de warmtevraag van de gemeenten gelegd. Wat Friso daarbij heeft verbaasd, is dat de regio veel energie aan potentie heeft, bijvoorbeeld in de vorm van aquathermie en restwarmte van bedrijven. Friso: “Ik verwachtte dat we altijd een tekort aan warmte zouden hebben en dat we de puzzel niet konden oplossen zonder individuele elektrische oplossingen als warmtepompen. Dat blijkt dus niet waar”

Regionaal netwerk of lokale oplossingen
Bij het matchen van vraag en aanbod zijn twee denkrichtingen ontstaan. In een denkrichting wordt gezocht naar lokale oplossingen, die nog steeds collectief kunnen zijn. Bij de tweede richting ontstaat een regionaal warmtenetwerk. Friso: “Je kunt Tilburg, Dongen, Waalwijk en Heusden aan elkaar koppelen via het bestaande Amernet met uitbreidingen. Voor de andere gemeenten lijkt het niet handig hierop aan te sluiten.”

In het uiteindelijke advies worden de twee denkrichtingen gemixt. Friso: “Voor Waalwijk en Heusden is aansluiten op het Amernet misschien ver gezocht. Figuurlijk, maar ook letterlijk als je naar de afstand kijkt. Maar Dongen heeft heel veel restwarmte en het lijkt handig om dat met Tilburg te verbinden, want daar is heel veel vraag. Daar ontstaat een leuk vraag-aanbod-spel. Eigenlijk is het resultaat een enorme puzzel voor volwassenen, en die gelegde puzzel hebben we opgeleverd.”

Amernet en biomassa
Toch lopen er volgens Friso ook nog een aantal discussies, bijvoorbeeld over het Amernet. Friso: “Daar staat nu een kolenbak te pruttelen, waar geïmporteerde biomassa bij komt. Daar voeren anderen nu een discussie over. Hetzelfde geldt voor lokale biomassa, dat best onder vuur ligt. Dat hebben we even naast ons neergelegd, maar de regio kan het missen als het niet wenselijk is.”

Wat volgens Friso ook nog spannend gaat worden, is of gemeenten hun bronnen gaan claimen en het zelf gaan houden. Friso: “Sommige gemeenten hebben warmte over, andere hebben een tekort. Als we gaan kijken waar een warmtebron in de regio het beste van pas komt, dan kun je een interessante mix maken. Dat moeten we dan wel samen doen, maar gelukkig is dat ook het uitgangspunt van de REKS.”

Inwoners betrekken
Nu op regionaal niveau vraag en aanbod in kaart zijn gebracht, met de mogelijkheden om die te matchen, is het aan de gemeenten. Friso: “Wij hebben op regioniveau gekeken, niet op wijkniveau. De gemeenten gaan nu de Transitievisies Warmte maken, waarin ze de plannen verder uitwerken. Welke wijken gaan we aanpakken, in welke volgorde en op welke manier?”

Daarbij is het volgens Friso belangrijk om ook de wijken in te gaan en de mensen te benaderen. Friso: “Er zijn genoeg plekken in Brabant waar actieve bewonerscoöperaties ook iets willen. Daar moet je wat mee doen als gemeente. Bedenk oplossingen met ze, niet voor ze. Zeg maar wat jullie willen. Kom maar op, en dan zien we wel wat er gebeurt.”

Samen de puzzel leggen
Over het proces en het resultaat tot nu toe is Friso positief: “De regio zegt in de REKS als één gemeente te handelen, en dat saamhorigheidsgevoel heb ik echt teruggezien. Gemeenten zijn oprecht geïnteresseerd hoe ze het met elkaar kunnen oplossen, en niet als individuele gemeente. En natuurlijk is er politiek in het spel, maar het is geen politiek spel. Dat vind ik heel krachtig.”

Meer weten?
Wil je meer weten over het wat, waarom en wanneer van de REKS? Ga naar de regiowebsite met nieuws over de REKS, meld je aan de voor de REKS-nieuwsbrief of neem contact op met Paul van Dijk, procesregisseur REKS namens Regio Hart van Brabant: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken..