In Hart van Brabant maken we plannen om onze omgeving aan te passen aan klimaatverandering. Met een klimaatbestendig landschap voorkomen we overlast door hitte, water, droogte en overstromingen. We spraken met Tommy Radkiewicz en Corné Machielsen van Waterschap Brabantse Delta over deze regionale klimaatopgave.

Wat is klimaatadaptatie?
Adaptie betekent letterlijk aanpassing. Met klimaatadaptatie bedoelen we het aanpassen van de omgeving aan klimaatverandering. Dat is nodig, want die verandering zorgt bijvoorbeeld voor meer droogte en hitte, maar ook heviger neerslag. Door onze omgeving hieraan aan te passen, zorgen we ervoor dat het ook in de toekomst prettig wonen en werken blijft in onze regio. 

Klimaatopgaven
Eerder is in kaart gebracht welke gebieden in onze regio gevoelig zijn voor klimaatverandering. Daaruit kwam een klimaatonderlegger met zes gebieden voort, de klimaatopgaven. Voor die deelgebieden worden nu ideeën uitgewerkt om ze aan te passen aan klimaatverandering. De plannen daarvoor staan in de Regionale Energie- en Klimaatstrategie (REKS).

Gebiedsopgaven

Corné Machielsen en Tommy Radkiewicz zijn hier beide vanuit Waterschap Brabantse Delta bij betrokken. Tommy is trekker van een gebiedsopgave, het Dongesysteem, en Corné kijkt, zoals hij zelf zegt, op de achtergrond mee en geeft input bij andere gebiedsopgaven.

Concrete plannen en projecten
Voor elk deelgebied worden uiteindelijk projectvoorstellen gemaakt, die terechtkomen in het uitvoeringsprogramma van de REKS. Corné: “Dit kunnen concrete projecten zijn, bijvoorbeeld om ergens stuwen te plaatsen en zo water vast te houden. Maar het kan ook een onderzoeksopzet zijn om te kijken hoe we water vanuit de rioolwaterzuiveringen voor de landbouw kunnen gebruiken in plaats van het af te voeren via de beken.

Naast dit soort projecten is ook bewustwording belangrijk. Tommy: “We zijn in gesprek met alle belangrijke spelers in zo’n gebied. Ik heb niet de illusie dat ik nu iedereen bereik, maar uiteindelijk willen we iedereen betrekken en klimaatbewust maken. Goede communicatie is daarbij heel belangrijk, dus ook daar gaan we ook over nadenken.”

Aansluiten op bestaande projecten
Ondanks dat er nu plannen worden gemaakt, gebeurt er al van alles om de regio klimaatbestendig te maken. Tommy: “De mensen waar wij nu mee praten, zijn vaak al betrokken bij projecten. Het zou jammer zijn als ze maandag met de gemeente Tilburg praten, dinsdag in Goirle zijn en ik woensdag namens de REKS weer op bezoek kom. Daarom kijken we wat er al loopt en sluiten we daar aan.”

“Dat is wel een gepuzzel,” vervolgt Corné, “want sommige thema’s spelen lokaal, andere juist in meerdere gebieden of regionaal. En als je met een woningcorporatie praat, dan zal dat in Waalwijk niet heel anders zijn dan in Tilburg of Dongen. Alles hangt uiteindelijk met elkaar samen, en daar moet je wel een lijn in zien aan te brengen. De REKS is dan een mooie kans voor.”

Klimaat en energie zijn verbonden
Regio Hart van Brabant is de enige regio waar ook het klimaat wordt meegenomen in de regionale energiestrategie. Tommy: “We verminderen klimaatverandering door over te stappen op duurzame energie en tegelijkertijd beperken we de gevolgen van de klimaatverandering die er nu al is. Je kunt het dus niet los zien van elkaar, en met de REKS wordt het ook een samenhangend verhaal.”

Ook financieel is het volgens Corné belangrijk om het klimaat mee te nemen in de energietransitie, omdat ze elkaar kunnen versterken. Corné: “Een bos aanleggen of beek herstellen kost alleen geld, dus er is geen partij die dat zomaar doet. Maar met windmolens en zonnevelden kun je financiële middelen genereren, die je daarvoor kunt gebruiken. Dat is echt de kracht van de regio.”

Samen met inwoners en ondernemers
Uiteindelijk is het klimaat niet alleen een zaak van overheden, maar ook van inwoners en ondernemers. Maar hoe krijg je iedereen betrokken? De heren hebben hierover wel ideeën. Corné: “Mensen vinden het allemaal leuk en belangrijk, maar echt iets doen is moeilijk omdat ze er niet in thuis zijn. Als waterschap organiseren we daarom klimaatsafari’s. We vertellen dan in wijken en op industrieterreinen wat wij doen en wat mensen zelf kunnen doen. We bieden dan ook gelijk concrete hulp of handvatten, zodat we mensen ontzorgen.”

“Misschien moeten we met hoveniers gaan werken die gewoon een tuin in gaan en iets voor je kunnen doen voor een bepaald bedrag,” vult Tommy aan. Bovendien denkt hij ook hier de koppeling aan de energietransitie uitkomst biedt: “De gemeenten kijken hoe ze woningen aardgasloos kunnen verwarmen. Als je daarover gesprekken hebt met inwoners, dan kun je gelijk klimaatplannen bespreken.”

Leerzaam proces
Al met al kijken Corné en Tommy nu al terug op een leerzaam en nuttig proces en zien vooral ook de meerwaarde van samenwerken. Corné: “We willen de onze woon-, werk- en leefomgeving klimaatrobuust inrichten. Dat is een enorme opgave die je als gemeente alleen niet kunt aanpakken, maar ook niet als waterschap. Dat moet je echt samen doen. In Hart van Brabant is dat goed georganiseerd. We zien elkaar echt als partners, en dat was in het verleden wel anders.”

Tommy vervolgt: “Het is gewoon een bijzondere luxepositie. Het feit dat de REKS verschillende disciplines bij elkaar brengt, is ook een grote winst. Je kijkt op verschillende manieren naar een gebied, en zo kun samen tot mooie oplossingen komen. Maar je leert ook heel veel van elkaar. Ik leer als medewerker van het waterschap iets van een gemeenteambtenaar, en ik hoop dat het andersom ook gebeurt!”

Meer weten over de REKS?
Door aanpassingen aan klimaatverandering tegelijk met de energietransitie als regio aan te pakken, zorgen we dus samen voor een klimaatbestendige en energieneutrale omgeving waarin het prettig wonen, werken en recreëren is. Wil je daar meer over lezen? Kijk dan op de website van de REKS.