Op 24 juni 2020 nemen 90 mensen deel aan de radenavond over Jeugdhulp in Regio Hart van Brabant. Door de coronamaatregelen geen fysieke bijeenkomst, maar een webinar. De sprekers geven hun toelichting vanuit het fraaie Jan van Besouw in Goirle, in aanwezigheid van drie raadsleden uit de klankbordgroep. Lees hier de terugblik.

De overige raadsleden en andere belangstellenden doen op deze prachtige zomeravond op afstand mee. Zij discussiëren actief mee via vele tientallen sms’jes. Gespreksleider Richard Engelfriet verzamelt de vragen en legt die in rap tempo voor aan de sprekers. Per agendapunt komen eerst een of twee bestuurders aan het woord en vervolgens een of twee ambtenaren.

Opening
De voorzitter van de bestuurscommissie Jeugd, Aletta van der Veen, heet alle deelnemers van harte welkom. Desgevraagd legt zij nog eens uit hoe voor Jeugdhulp de taakverdeling is tussen de Regio en de gemeenten. ‘De Regio is met name verantwoordelijk voor alles wat met de backoffice te maken heeft, en voor innovatie en inkoop. De indicaties gebeuren per gemeente door de lokale toegangsteams.’ Ook vertelt ze waarom zij deze avond belangrijk vindt. ‘We zijn vijf jaar geleden, toen de Jeugdhulp is gedecentraliseerd, begonnen met een visie. We wilden dat er geen kinderen tussen wal en schip zouden vallen. We zijn nu vijf jaar kennis en ervaring rijker. En we zien dat de Jeugdhulp op deze manier niet houdbaar is, gezien de kortingen van het Rijk. Vandaar dat we deze maand een brandbrief hebben gestuurd naar Den Haag. Daarnaast moeten we ook in de regio met elkaar het debat voeren over hoe we de Jeugdhulp betaalbaar krijgen. Vinden we bijvoorbeeld dat we alle gevraagde zorg moeten toewijzen, moeten we doorgaan met al die partijen die zorg leveren?’

Planning & Control cyclus
Voorzitter Aletta van der Veen vertelt waarom het goed is om de P&C-cyclus hier te bespreken. ‘Raden klagen dat de cijfers zo laat komen. Dat de regionale processen niet parallel lopen aan de processen die in de gemeenten draaien. Dat is frustrerend. Het leek ons goed om toe te lichten waarom het niet sneller kan.’

Janneke Oosterhuis, controller voor Regio HvB voor Jeugd geeft een toelichting op de P&C-cyclus.
Voorafgaand aan een begrotingsjaar verschijnt vanuit de GR Regio Hart van Brabant al vroeg de kaderbrief. Deze vormt de basis voor de begroting, die een aantal maanden daarna voorgelegd wordt voor zienswijzen aan de raden. De begroting van de Regio vormt input voor de gemeentelijke begroting. Tijdens het jaar maakt de GR Regio in totaal drie prognoses van de zorgkosten van het lopende jaar. Informatie uit de eerste en de tweede prognose kunnen gemeenten verwerken in hun eigen voorjaarsbericht en najaarsbericht. De eerste prognose verschijnt overigens niet voor alle gemeenten op tijd om mee te nemen in het voorjaarsbericht. Pas na vier maanden zijn er namelijk voldoende gegevens om een betrouwbare prognose op te baseren. De derde prognose wordt laat in het jaar gemaakt, zodat deze het jaarresultaat zo goed mogelijk benadert. Deze kunnen de gemeenten gebruiken voor hun eigen jaarrekening. De jaarrekening van de GR verschijnt namelijk later dan de jaarrekening van de gemeente. Dit komt doordat zorgaanbieders na afloop van de zorg nog drie maanden hebben om te declareren en dat productieverantwoordingen dan gereed zijn. Daardoor is pas op 1 april bekend wat de zorgkosten zijn geweest van het voorgaande jaar.
Er is een flyer gemaakt om deze informatie nog eens na te kunnen lezen. De raden krijgen die flyer zo snel mogelijk toegestuurd en hij komt beschikbaar op de website.

Schermafbeelding 2020 07 14 om 14.08.17

Inkoopstrategie Jeugdzorg
Ook hier weer eerst bestuurders aan het woord. Peter van Steen: ‘We zijn nu vijf jaar bezig. We hebben gezien welke aanbieders kwaliteit leveren en welke niet. Kunnen we slimmer inkopen en betere afspraken maken? We kopen gezamenlijk in en we moeten zuinig omgaan met de centen die we hebben’. Marcelle Hendrickx vult aan: ‘Voor goede Jeugdzorg heb je niet alleen goed beleid nodig, maar moet je dat ook koppelen aan inkoop en contractmanagement. Dat gaat helpen bij de kwaliteit van de jeugdzorg voor onze kinderen maar ook om de kosten te beheersen. We hebben niet als ultiem doel om het aantal aanbieders te reduceren, maar we willen de jeugdzorg wel effectief en efficiënt organiseren.‘

Jan Nijssen, beleidsstrateeg Jeugd, en Erik Tenneij, beleidsmedewerker regionale inkoop Jeugdhulp, geven samen een presentatie. Op dit moment wordt hard gewerkt aan een inkoopstrategie, waarbij we werken volgens een model van de VNG. Daarin wordt de zorg duidelijker gekoppeld aan de strategische doelen die we met jeugdzorg willen bereiken. Denk aan de landelijke strategische doelen van de nieuwe Jeugdwet en de regionale strategische doelen in de koers Jeugd en het uitvoeringsprogramma Samen met de Jeugd.

 Schermafbeelding 2020 07 14 om 14.09.55

Met die strategische doelen in gedachten is een marktanalyse gedaan. Daarbij is de regionale jeugdzorg opgedeeld in vijf segmenten:

  • Intramurale behandelingen en ambulante alternatieven. Dit is de zwaarste en per cliënt duurste zorgvorm.
  • Wonen. Denk bijvoorbeeld aan pleegzorg.
  • Dagbehandeling en dagbesteding. Zoals bijvoorbeeld de medische kinderdagverblijven.
  • Specialistisch veel voorkomend. Denk bijvoorbeeld aan ambulante begeleiding in de GGZ of de Jeugdzorg of zorg voor jongeren met een verstandelijke beperking. Naar dit segment gaat een flink deel van het budget en dit stijgt het meest. Die trend zien we ook in landelijke cijfers terug.
  • Crisis. Dit segment wordt in een apart traject behandeld, het zit niet in deze inkoopstrategie.

Per segment hebben we gekeken naar de strategische doelen, want inkoop is een instrument om doelen te bereiken. Ook is per segment een marktanalyse gedaan. Denk o.a. aan het aantal besluiten, de omzet en het aantal leveranciers, wie zijn de belangrijkste verwijzers? Ook is het ontwikkelpotentieel in kaart gebracht: waar liggen knelpunten, waar verbetermogelijkheden. In de komende jaren kijken we per segment zorgvuldig naar de bekostigingsvorm, de toegang tot zorg (wie mag verwijzen, hoe snel/uitvoering is de analyse), het leveranciersmanagement (hoeveel aanbieders willen we hebben, hoe intensief is de samenwerking) en de contracten. Daarbij gaat het niet alleen over kosten, ook kwaliteit, nabijheid en keuzevrijheid blijven belangrijk. We willen ook klanten hierbij betrekken.

Regionale verbeter- en beheersmaatregelen
Aletta van der Veen: ‘Iedereen is op zoek naar grip. We zijn allemaal in onze gemeenten en in de Regio op zoek naar de knop waar we aan kunnen draaien. Vanavond gaat het vooral om de regionale maatregelen.’

Erik Tenneij: Halverwege 2018 werd duidelijk dat de kosten erg opliepen. Daarom zijn we gaan kijken hoe we de kosten kunnen beheersen. Er lopen nu diverse regionale verbeter- en beheersmaatregelen. De al besproken inkoopstrategie is één van de maatregelen. Daarnaast is een schakelteam ingezet als een soort adviesteam voor toegangsteams en gecertificeerde instellingen. Bij de toegangsteams is het leereffect inmiddels behaald, dus regionaal stoppen we daar mee. Het schakelteam blijft als sparringpartner nog wel beschikbaar voor de gecertificeerde instellingen. Verder wordt een evaluatieformulier ontwikkeld dat jeugdhulpaanbieders dienen aan te leveren in geval van een verlenging, vervolgvraag, gewijzigde hulpvraag/situatie. Op deze manier is scherpere toetsing bij een verlenging mogelijk. We gaan er ook beter op letten als aanbieders minder zorg leveren dan is toegewezen. En, samen met de VNG, sturen we er strakker op dat aanbieders van landelijke zorg tijdig declareren.

Die te late declaraties zijn Aletta van der Veen een doorn in het oog. 'Hier worden echt heel stevige gesprekken over gevoerd met zorgaanbieders. Er lopen zelfs juridische procedures over.'

Corona: hoe raakt dit de jeugdhulp en hoe gaat de regio hiermee om?
Marcelle Hendrickx: ‘Door corona is veel leed ontstaan. De samenleving is in de war. Wat zijn de effecten? Economisch natuurlijk. Maar ook op gezinnen, op jongeren, op kinderen in een onveilige thuissituatie…. We weten nog niet wat dit financieel betekent voor de gemeentebegrotingen. Komt er een extra golf aan zorgvragen aan?'

Anne-Lieke Piggen, aanjager in het sociaal domein gemeente Heusden, is lid van het regionaal kernteam zorg en (on)veiligheid corona. De opdracht was informatie verzamelen en beoordelen, voorstellen te doen voor acties en maatregelen waar de gemeenten invloed op hebben, en geleerde lessen vasthouden. Het kernteam heeft een brede scope. Het globale beeld is dat er al heel veel aangepast is in de hulpverlening. Veel beeldbellen in de hulpverlening, veel inwonersinitiatieven, veel flexibiliteit. We zien dat de werkloosheid toeneemt. We hebben het onderbuikgevoel dat hulpvragen zullen toenemen, al zijn daar nog geen cijfers over bekend. Complexe situaties worden nog complexer.

Afsluiting
Aletta van der Veen: ‘We zijn altijd aan het zoeken naar hoe we informatieavonden kunnen houden waar raadsleden op zitten te wachten. Bedankt voor alle vragen! Ik vind het een hele mooie manier om in korte tijd heel veel vragen te beantwoorden.’

Meer weten
De presentatie alsook de opname van het webinar zijn terug te vinden in het downloadcentrum op de website van Regio Hart van Brabant. Meer informatie is ook te vinden op de websites www.samenmetdejeugd.nl. Raadsleden kunnen voor verdiepende vragen terecht bij hun eigen wethouder Jeugd.